Boer Haico: “Pensverzuring & ketose vrijwel verdwenen in midden en late lactatie”
“De stabiliteit zien wij terug in mest én melk. Daar houden wij van!”
Haico Klein Wassink
220
melkkoeien
200
jongvee
200
hectare grond
10.500
kg melk per koe per jaar
De ene dag zat de melkproductie er goed onder, een paar dagen later was het weer gezakt. Ook zag boer Haico schommelingen in het mestbeeld. Het bleek een sluimerend probleem: pensverzuring bij koeien, met name tijdens de midden- en late lactatie.
Op advies van zijn Deense voeradviseur, Jakob van brdr. Ewers, pasten ze het voerplan aan voor meer stabiliteit in de pens. Door gerichter te sturen op rust in de pens verdwenen de wisselingen. Het resultaat is een constanter mestbeeld, gelijkmatige melkproductie en minder gezondheidsproblemen, zoals ketose. Volgens Haico: “Dat zien we nu bijna niet meer.”
Brdr. Ewers nam ons mee voor een kennismaking met boer Haico.
Waarom zijn jullie gestart met pHom Norway?
De aanleiding voor Haico om te starten met pHom Norway was aanhoudende onrust bij zijn koeien. “De ene dag zat de melk eronder, en een paar dagen later zakte het weer weg,” vertelt hij.
Zijn voeradviseur herkende dit beeld direct als een signaal van pensverzuring. “We zagen dat de pensactiviteit niet stabiel was, vooral bij wisselingen van het rantsoen,” aldus Jakob. Natriumbicarbonaat werd vooral ingezet tijdens de zomermaanden, maar geeft volgens Jakob een beperkter effect: “Dat werkt vooral piekgericht en niet langdurig.”
Omdat de onrust bleef terugkomen, besloten ze in januari 2024 te starten met pHom Norway om de pens structureel te ondersteunen en meer kracht uit eigen ruwvoer te halen.
Wat zagen jullie aan de mest bij de koeien?
Haico beschrijft het probleem nuchter en herkenbaar: “We hadden heel verschillende mestconsistenties bij de koeien. Geen acute zaken of ziekte. Maar juist dat onrustige beeld: wisselende mest van dag tot dag en tussen koeien onderling. Het leek erop dat ze tegen pensverzuring aan zaten.” De signalen waren subtiel en structureel. Het gebrek aan stabiliteit en voorspelbaarheid irriteerde Haico. Zijn wens: “Wij houden van stabiliteit!”
Waarom gebruiken jullie pHom Norway het hele jaar door?
Haico gebruikt pHom Norway het hele jaar door omdat de problemen die zij zagen niet seizoensgebonden bleken. “We gebruikten 150 gram per koe per dag natriumbicarbonaat, vooral in de zomer, maar in de winter zagen we ook wisselende mest”, aldus Haico. De instabiliteit van mest én melkproductie verdwenen dus niet vanzelf na periodes van hittestress.
Jakob herkende dit als subklinische pensverzuring: “De pens was niet stabiel, vooral bij wisselingen in rantsoen.” Omdat natriumbicarbonaat vooral kort en piekgericht werkt, zochten zij naar een oplossing die de pens langdurig ondersteunt. “Het voordeel is dat de pH over een langere periode wordt gestabiliseerd,” legt Jakob uit. Door pHom Norway het hele jaar door te voeren blijft de pens stabiel, ook bij veranderingen in kuil, productie of lactatiefase. Haico ziet dat direct terug in de praktijk: “Alles is meer gelijkmatig geworden”.
Pensverzuring en ketose tijdens midden en late lactatie
Bij pensverzuring en ketose (slepende melkziekte) ligt vaak de focus rond afkalven en opstart van de lactatie. De praktijk laat zien dat de midden en late lactatie ook kwetsbare fases kunnen zijn. Op het melkveebedrijf van Haico bleek dat koeien juist in deze periode tegen pensverzuring aan zaten.
Een gebrek aan stabiliteit in de pens werkt door in de energiebenutting, waardoor slepende melkziekte tijdens de latere lactatie ook kan voorkomen. Sinds ze 80 gram pHom Norway per koe per dag voeren is het volgens Haico en Jakob een stuk minder geworden. Haico vertelt: “Na de aanpassing in het rantsoen veranderde het beeld in de stal vrij snel. Niet in spectaculaire pieken, maar juist in het uitblijven daarvan. De mest werd stabieler en de melkproductie ook. We hadden niet meer dat de ene dag 300 liter meer melk was dan de andere.”
Minder melkziekte rondom afkalven
Langere perioden van stress op de pens dragen ook bij aan een moeizame transitie en start van de nieuwe lactatie. Rond afkalven waren er eerder signalen die niet direct als klassieke melkziekte werden herkend. Haico vertelt: “Koeien kwamen wel overeind, maar herstelden trager dan gewenst”. Dat wees volgens de voeradviseur op onvoldoende snelle beschikbaarheid van mineralen, zoals calcium en magnesium, op het juiste moment.
Sinds pHom Norway onderdeel is van het dagelijkse voerplan zien zij verbetering. De voeradviseur geeft aan dat de ondersteuning door pHom Norway rond afkalven beter aansluit bij de behoefte van de koe, doordat de mineralen in pHom Norway sneller en gelijkmatiger beschikbaar lijken te komen. Haico koppelt dat direct aan de praktijk: “We hadden ook problemen met het opstarten, en dat is echt een stuk minder geworden.”
Zou je pHom Norway adviseren aan andere melkveehouders?
Haico vat zijn ervaringen als volgt samen: “Ik ben er goed tevreden over. Ik kan het mijn collega-melkveehouders aanbevelen. De stabiliteit zien wij terug in mest én melk. Daar houden wij van!”
VERHALEN VAN MELKVEEHOUDERS
Haal meer kracht uit je ruwvoer!
